HỘI THẢO KHOA HỌC TRẦN NHÂN TÔNG VÀ DI SẢN VĂN HOÁ YÊN TỬ

ĐƯA TRÍ TUỆ PHẬT, TRÍ TUỆ TRẦN NHÂN TÔNG

VÀO CỘNG ĐỒNG, LÀ THIẾT THỰC PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG

VĂN HOÁ, ĐẠO ĐỨC, TRÍ TUỆ DÂN TỘC

Ngô Văn Quán - UV. BCH Hiệp Hội CLB UNESCO Việt nam

Giám đốc Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Ứng dụng Phật học Việt Nam

     Kính thưa các quý vị đại biểu.

     Một vinh hạnh lớn, một nhân duyên lớn đối với Trung tâm UNESCO Nghên cứ và Ứng dụng Phật học Việt Nam là được tham gia Hội thảo Khoa học Yên Tử lần này, nhằm góp phần phát huy truyền thống văn hoá, đạo đức, trí tuệ dân tộc qua bậc vĩ nhân – Vua – Phật Trần Nhân Tông và Thiền phái Trúc Lâm; đồng thời đẩy mạnh việc phát triển sự nghiệp bảo tồn, tôn tạo di tích lịch sử, văn hoá và danh thắng Yên Tử.

     Kính thưa quý vị.

     Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Ứng dụng Phật học Việt Nam ra đời tháng 6 năm 1999 với chức năng và nhiệm vụ lâu dài là : Tập hợp trí tuệ của cộng đồng, nghiên cứu các nguyên lý Phật học một cách khoa học có hệ thống, từ đó chắt lọc để ứng dụng vào đời sống văn hoá và tinh thần của nhân dân, trong đó đặc biệt ưu tiên ứng dụng các biện pháp giải quyết những vấn đề giáo dục nhân cách cộng đồng, giáo dục trách nhiệm công dân, góp phần thực hiện những vấn đề mà Đảng và Nhà nước quan tâm chỉ đạo.

     Nhiệm vụ hoạt động chính của Trung tâm trong giai đoạn 1999-2005 là :

-         Xác định khái niệm trí tuệ Phật, và làm rõ vị trí trí tuệ Phật đã sẵn có trong mỗi con người.

-         Xây dựng phương pháp luận, nhằm giúp mọi người xác định trí tuệ Phật có giá trị đặc biệt tốt đẹp đối với nền văn hoá truyền thống của dân tộc, và đối với đời sống tinh thần của mỗi cá nhân.

-         Nghiên cứu và tìm tòi nhằm, xây dựng phương pháp ứng dụng và phổ cập trí tuệ Phật vào thực tiễn đời sống tinh thần của mỗi cá nhân.

-         Để ứng dụng những giáo lý tinh hoa nhất, trí tuệ sáng suốt của Phật vào cộng đồng, Trung tâm chúng tôi chọn phương án thông qua Hội thảo về Trần Nhân tông và vận động công đức trùng tu, tôn tạo thánh tích Trúc Lâm Yên Tử, để qua đó đưa vào nhân dân và Phật tử những bài học quý báu, trong công cuộc lãnh đạo nhân dân Đại việt thế kỷ XIII, bảo vệ và xây dựng tổ quốc, và công cuộc hoằng dương Phật pháp của đức vua Trần Nhân Tông, anh hùng dân tộc thời Trần, người sáng lập Thiền pháp Trúc Lâm, một dòng thiền mang bản sắc Việt Nam và xây dựng nên khu văn hoá lịch sử Yên Tử nổi tiếng, mà đến nay, di sản tư tưởng, văn hoá có ý nghĩa và giá trị to lớn vẫn trang nghiêm, sống mãi trong lòng dân tộc.

Sau nhiều lần hành hương, chiêm bái thánh tích Trúc Lâm Yên Tử và khảo sát thực tế di tích, được sự cộng tác của một số nhà văn, nhà văn hoá, nhà khoa học, chúng tôi đã tổ chức Hội thảo nội bộ về “Trần Nhân Tông với truyền thống văn hoá, đạo đức, trí tuệ dân tộc” vào tháng 10/2000 tại chùa Hoa Yên – Yên tử. Các Hội viên thuộc Trung tâm của cả ba miền Bắc, Trung, Nam dự Hội thảo vô cùng xúc động trước công đức vô lượng của Trần Nhân Tông hơn 700 năm qua, tên tuổi Ngài gắn liền với yên Tử, làm cho Ngài không chỉ lừng danh với sự nghiệp chống ngoại xâm, sự nghiệp dựng nước vẻ vang mà còn được người đời ngưỡng mộ, kính phục trước đạo đức, trí tuệ ngời sáng của một vị Vua đã đặt nền móng và phát triển giáo lý đó là : Phật không phải ở đâu xa, không bí ẩn, diệu kỳ mà chính ở trong tâm, tâm thanh tịnh, tâm trong sáng, chính là chân Phật. Thiền phái Trúc Lâm giao hoá nhân dân tu tại tâm, rèn đức, phật trí tuệ để thành người có ích cho xã hội. Với Thiền phái Trúc Lâm, Phật là Đời, mà Đời là nghĩa và làm tốt cho hạnh phúc của mọi người, cho sự nghiệp cao cả bảo vệ, xây dựng mái nhà chung là Tổ Quốc.

Cũng qua nghiên cứu và khảo sát khu vực Yên Tử, chúng tôi thấy: Yên Tử là một trung tâm văn hoá quan trọng của đất nước, với hàng trăm công trình chùa, tháp, gác chuông, lầu trống, bia tượng và những di tích văn hoá phi vật thể như kinh, kệ, thơ, văn, hoành phi, câu đối, bi ký, minh rất quý báu. Yên Tử cũng là một danh sơn tươi đẹp với thảm thực vật quý hiếm, mà tiêu biểu là đường tùng đại thụ và rừng trúc đại ngàn đã ghi đậm dấu chân của Liệt Tổ.

Trung tâm chúng tôi đã kính bạch Hoà thượng Thích Thanh Tứ, phó Chủ tịch Hội đồng trị sự Trung ương giáo hội Phật giáo Việt Nam, cố vấn hội đồng khoa học của Trung tâm và gặp gỡ, bàn bạc với Sở văn hoá – Thông tin tỉnh Quảng Ninh, Ban quản lý danh thắng tỉnh Quảng Ninh, Uûy ban nhân dân thị xã Uông bí, Ban quản lý di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử đề nghị để Trung tâm được tham gia vận động công đức trùng tu, tôn tạo di tích Trúc Lâm  Yên Tử. Ngày 22 tháng 12 năm 2000. Uûy ban nhân dân thị xã Uông Bí đã gửi công văn số 389, do ông Bùi Văn Đào, Phí Chủ Tịch ký, mời Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Ứng dụng Phật học Việt Nam tham gia vận động công đức xây dựng, tôn tạo chùa Vân Tiêu, trên độ cao hơn 700 mét và chùa Trình trong hệ thống di tích Yên Tử. Được sự hoan hỉ, giúp đỡ của các chư Hoà thượng, Thượng toạ, Đại đức, Tăng, Ni, Phật tử, các nhà hảo tâm trong nước và sự ủng hộ của ngành Văn hoá – Thông tin Quảng Ninh, UBND thị xã Uông Bí, ngày 4 tháng 3 năm 2001, (nhằm ngày 10 tháng 2 Tân tỵ), Trung tâm chúng tôi và Ban quản lý di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử đã tổ chức lễ khởi công xây dựng chùa Vân Tiêu và phấn đấu đến ngày 8/12 Tân tỵ, là ngày đức Phật Thích Ca thành đạo sẽ làm lễ khánh thành chùa Vân Tiêu.

Kính thưa các quý vị !

Là đơn vị được Hiệp hội Câu lạc bộ UNESCO Việt Nam uỷ nhiệm chuẩn bị, để Hiệp hội phối hợp với Sở Văn hoá thông tin tỉnh Quảng Ninh và Ủy ban nhân dân thị xã Uông bí tổ chức Hội thảo khao học Yên Tử, chúng tôi rất phấn khởi vì lần đầu tiên một cuộc Hội thảo với đề tài văn hoá, lịch sử  lớn của quốc gia lại do cơ quan Nhà nước cùng một tổ chức phi Chính phủ đảm nhận. Rất mong cách làm này được phát huy.

Chúng tôi kính mong quý vị với nhiệt tình, tâm huyết làm cho Hội thảo thành công rực rỡ, góp phần mau chóng tái thiết toàn diện di tích Trúc Lâm Yên Từ để Yên Tử sớm được “Công ước bảo vệ Di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới” của UNESCO công nhận là Di sản của thế giới.

Về phần mình, Trung tâm chúng tôi sẽ:

-         Phối hợp với các nhà khoa học xã hội, lịch sử, các nhà nghiên cứu Phật học, các nhà văn, nhà văn hoá, các chư Hoà thượng, Thượng toạ, Đại đức, Tăng Ni, Phật tử, các nhà hảo tâm khai thác, sưu tầm, tập hợp, dịch thuật, xuất bản những vốn văn hoá phi vật thể  vô cùng quý báu và phong phú mà Trần Nhân Tông và Tam tổ Trúc Lâm sáng tạo ra ở Yên Tử.

-         Phối hợp với Ban quản lý di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử vận động công đức của nhân dân, Phật tử trong nước và kiều bào ta ở nước ngoài tham gia xây dựng, trùng tu, tôn tạo, bảo vệ cảnh quan, môi trường, tổ chức nghiên cứu, bảo vệ và phát triển giống cây tùng Yên Tử, xây dựng vườn thuốc quý, mời các lương y giỏi, khai thác nguồn dược liệu quý của núi rừng Yên Tử, khai thác những bài thuốc cổ truyền của chư Tổ, góp phần chữa thân bệnh và tâm bệnh cho nhân dân, cho Phật tử và ứng dụng những phương pháp y học, thiền dưỡng sinh phục vụ đời sống cộng đồng.

Để kết thúc bài phát biểu, chúng tôi xin trích thư đề ngày 22 tháng 12 năm 2000 của đại lão Hoà thượng Thích trí Tịnh, Chủ tịch Hội đồng trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cố vấn toàn diện Trung tâm gửi Hiệp Hội Câu lạc bộ UNESCO Việt Nam và Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Ưùng dụng Phật học Việt Nam.

“Tôi hoàn toàn ủng hộ chương trình trùng tu, tôn tạo thánh tích Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử của Trung tâm. Việc làm này là ao ước chung của những người con Phật xuất gia cũng như tại gia và toàn thể nhân dân Việt Nam đới với thánh tích Phật giáo thiêng liêng này mà quý Liệt Tổ đã để lại. Việc làm này để thể hiện lòng quyết tâm giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá đậm đà dân tộc Việt Nam ta, trong các gía trị văn hoá vật chất và phi vật chất, mà suốt chiều dài lịch sử tổ tiên đã dày công tạo dựng, và để lại cho các thế hệ con cháu muôn đời”.

“… Việc vận động nhân dân đóng góp công sức để trùng tu Thánh Tích trúc Lâm Yên Tử là khơi lại lòng tự hào dân tộc, truyền thống uống nước nhớ nguồn và tinh thần đại đoàn kết toàn dân, trong việc giữ gìn và xây dựng đất nước như chủ trương của Đảng và Nhà nước đề ra”.

Chúng tôi cũng xin trích th7 đề ngày 20/10/2000 của cố Đại lão Hoà thượng Kim Cương Tử, Phó chủ tịch thường trực Hội đồng trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng cố vấn của Trung tâm gửi Hội thảo nội bộ của Trung tâm:

“Tôi hoan hỉ về việc trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Ứng dụng Phật học Việt Nam tổ chức thảo luận chương trình để tiến tới Hội thảo toàn quốc về đức Điều Ngự Giác Hoàng, tịnh tuệ, thiền sư Trần Nhân Tông; đồng thời tham gia vận động trùng tu, tôn tạo thánh tích văn hoá Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử.

Chúc Trung tâm tinh tấn trong công cuộc hoằng dương Phật pháp, tích cực góp phần thực hiện Đạo pháp – Dân tộc – Chủ nghĩa xã hội.

Chúc Trung tâm chí khí càng cao, góp phần đưa ánh sáng của Phật pháp chiếu sáng khắp mọi nơi trong đất nước, khắp vùng Đông Nam Á và khắp thế gian này”.