HỘI THẢO KHOA HỌC TRẦN NHÂN TÔNG VÀ DI SẢN VĂN HOÁ YÊN TỬ

NHẤT TÂM HỒI HƯƠNG

CÔNG ĐỨC TRÙNG TU THÁNH ĐỊA YÊN TỬ

Hoà Thượng Thích Thanh Tứ

Phó Chủ Tịch Hội Đồng Trị sự Trung Ương Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam

          Kính thưa Quý vị đại biểu đại diện các cấp Chính quyền,

          Kính thưa các nhà văn hoá, các nhà khoa học.

          Kính thưa các đạo hữu

          Kính thưa toàn thể quý vị.

          Thay mặt Hội đồng Trị sự Trung Ương Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam, tôi hoan hỉ chúc mừng "Hội thảo khoa học Yên Tử lần thứ II" về Đức Trần Nhân Tông với truyền thống văn hoá, đạo đức, trí tuệ dân tộc.

          Thưa Quý vị

          Đức Điều Ngự Giác Hoàng đến Yên Tử, tới thời khắc này đúng 702 năm, Nhân dân Việt Nam ta thật vô cùng hạnh phúc, vì có Trần Nhân Tông là một vị Vua Phật!

          Chắc chắn các nhà khoa học, các đạo hữu, sẽ nói nhiều, nói đầy đủ về đạo đức, trí tuệ cũng như sự nghiệp chói sáng của Ngài. Tôi chỉ xin lược sơ đôi nét.

          Ai cũng biết Ngài là một vị vua anh minh, một nhà hiền triết, một nhà yêu nước vĩ đại. Một nhà chiến lược kiêm một vị tướng cầm quân kiệt xuất. Hơn hết Ngài là bậc hùng tâm, hùng trí và đại lực, đại giác. Bởi không có đủ các tố chất trên, Nhà nước Đại việt do Ngài lãnh đạo, không dám đối đầu với đế quốc Nguyên - Mông, lúc ấy đã xác lập quyền thống trị gần hết châu Á, quá nửa châu Âu, kéo dài từ bờ Hắc Hải tới Thái Bình Dương.

          Toàn bộ cuộc đời đức Trần Nhân Tông là một tấm gương sáng cho muôn đời con cháu chung soi. Mười sáu tuổi, Ngài đã toan xuất gia, nhưng không thành. Hai mươi tuổi, Ngài được vua cha nhường ngôi quân trưởng. Hai mươi bảy đến hai mươi chín tuổi, Ngài lãnh đạo cả nước tiến hành hai cuộc chiến tranh toàn dân, toàn diện chống đế quốc xâm lược Nguyên - Mông, hoàn toàn thắng lợi.

          Quét sạch giặc dữ, năm ba lăm tuổi, Ngài lại nhường ngôi báu cho con. Liền đó, Ngài xuất gia tu Phật và lập hẳn ra một dòng Thiền. Đó là Thiền Trúc Lâm với cốt cách tâm thức văn hoá thuần Việt, tức là Ngài sáng tạo ra một dòng Việt Phật.

          Và từ đấy, Ngài đi khắp nước giáo hoá ngũ giới và thập thiện cho toàn dân. Tâm nguyện của Ngài đối với đất nước là hoà bình, an lạc và thiện đức cho tất cả mọi người.

          Tôn chỉ, mục đích của Thiền Trúc Lâm do Ngài sáng lập, dựa trên căn bản dân chủ, bình đẳng, bác ái, hợp quần: hết thảy nhằm vào việc phát huy nội lực, chứ không dựa vào tha lực. Đó là kinh nghiệm quý báu Ngài rút ra từ hai cuộc kháng chiến chống xâm lược Nguyên - Mông (1284 - 1285; 1286 - 1287) toàn thắng, do Ngài lãnh đạo. Tất nhiên Hội thảo này, quý vị sẽ làm rõ các điều đó. Và cũng vì nó mà chúng ta đến Hội thảo này để tôn vinh công đức và sự nghiệp của Ngài.

          Nói cho đúng, sự nghiệp của Ngài không thuộc về cá nhân Ngài nữa, mà đã thuộc về Dân tộc. Bởi Ngài đồng nhất với dân tộc. Chính vì thế mà trên 700 năm qua, các triều đại, các thể chế chính trị dù thay đổi, nhưng không một triều đại nào lại ngưng việc tôn vinh Ngài. Bởi tôn vinh Ngài là tôn vinh dân tộc; mà dân tộc với quốc gia là vĩnh hằng.

          Nhà nước ta, đặc biệt là Chính quyền và ngành Văn hoá - Thông tin tỉnh Quảng Ninh, trong nhiều năm qua đã làm hết sức mình để gìn giữ, tôn tạo và cả tôn vinh Thánh địa Yên Tử. Điều đó nhân dân cả nước đều biết, giới tăng, ni, Phật tử đều biết.

          Cảm động nhất là nước ta tuy còn rất nghèo, nhưng của nổi là thảm thực vật rừng Yên Tử, của chìm là hàng chục triệu tấn than nằm sâu trong lòng Yên Tử, nhưng Nhà nước vì kiên quyết bảo tồn thánh địaTrúc Lâm, nên đã nghiêm cấm việc khai thác rừng và than trên bề mặt và trong lòng núi Yên Tử.

          Thay mặt cho Giáo Hội Phật giáo Việt Nam cùng hàng triệu Phật Tử trong cả nước, chúng tôi nguyện sẽ đem hết sức mình làm cho tốt đời đẹp đạo, như xưa kia Đức Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông đã làm và ngày nay, Giáo hội Phật giáo Việt Nam chủ trương tiếp nối.

          Kính thưa quý vị đại biểu.

          Tôi được biết, tại Hội thảo Yên Tử lần Thứ II này, ngoài nội dung tôn vinh công đức và sự nghiệp của đức Trần Nhân Tông và Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, quý vị còn bàn cả việc tôn tạo, tu bổ, kể cả việc xây dựng lại phần lớn các di tích xưa thuộc khu vực Yên Tử, mà ngày nay hầu hết đã trở thành phế tích.

          Tham gia công việc trùng tu tôn tạo thánh địa Yên Tử, ngoài Nhà nước ra, còn có các tổ chức phi Chính Phủ, và đồng bào cũng như Phật tử hảo tâm đóng góp công, của. Một trong những tổ chức đó có mặt tại đây, là Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và ứng dụng Phật học Việt Nam, do ông Ngô Văn Quán làm Giám đốc, Đạo sư Duy Tuệ, người con của miền Nam là người sáng lập.

          Tôi còn được biết, khi chúng ta đang Hội thảo tại đây, thì trên độ cao hơn 700 mét kia, nơi chùa Vân Tiêu, đang tiến hành xây dựng lại. Công trình đó, do Trung tâm UNESCO nghiên cứu và ứng dụng Phật học Việt Nam, đứng ra đảm nhận toàn bộ kinh phí. Tôi cũng được biết, các vị đi vận động trong các Đạo tràng, các Phật tử và đồng bào hảo tâm công đức, nhưng các vị ấy không trực tiếp nhận tiền. Mà chi tiêu theo cách sau đây. Ví dụ, công trình làm xong công đoạn A, kết toán hết 10 triệu đồng; công đoạn B kết toán hết 50 triệu đồng, thì các vị ấy báo cho thí chủ trực tiếp đem tiền đến trả cho nhà thầu, lấy hoá đơn về. Một cách làm vừa vô tư vừa minh bạch, có nhẽ chỉ có vận dụng trí tuệ Phật mới nghĩ ra được cách làm diệu dụng đó.

          Ngoài việc vận động trùng tu, các vị trong Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và ứng dụng Phật học Việt Nam, còn chủ trương mở Hội thảo để làm sáng rõ công đức và sự nghiệp của Điều Ngự Giác Hoàng. Việc phối hợp trong sáng giữa một đơn vị Chính phủ với cơ quan Nhà nước làm Hội thảo, về một đề tài văn hoá lớn, là việc làm hết sức mới mẻ và đúng đắn, nên được khuyến khích.

          Kính thưa quý vị đại biểu.

          Là một nhà tu hành, tôi không xúc động sao được khi thấy Nhà nước và các tổ chức phi Chính phủ, cùng toàn thể nhân dân đang làm sống lại chốn tổ anh linh mà suốt đời tôi tâm nguyện có cơ hội phục hưng.

          Nhân dây, thay mặt Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tôi kêu gọi các tăng ni, Phật tử, các tổ chức phi Chính phủ, cùng bà con nhân dân trong người Việt mình ở trong và ngoài nước. Nhất tâm hồi hướng công đức trùng tu thánh địa Yên Tử, hiệp tác cùng Nhà nước để tôn tạo, không chỉ nơi thờ tự, mà còn với cả cảnh quan, sao cho di tích Yên Tử trở thành một kỳ quan, để nhân dân cả nước chiêm bái.

          Cũng nên lưu tâm rằng, mỗi việc ta làm cho nền văn hoá của chúng ta hôm nay, phải nghĩ đến việc ta đóng góp cho kho tàng văn hoá của nhân loại ngày mai. Và đó mới là ý nghĩa lớn nhất của Hội thảo, đồng thời là chủ trương hội nhập với nền văn hoá chung của nhân loại, trong thiên niên kỷ thứ III này của Đảng và Nhà nước ta.

          Tôi thành tâm chúc Hội thảo đạt kết quả mỹ mãn, chúc quý vị đại biểu sức khoẻ, an lạc, tinh tấn.

          Ngày 19 tháng 5 năm 2001